Waarom een engagementsverklaring?

Op 25 januari 2010 gaf Vlaams minister Joke Schauvliege in het KMSKA Antwerpen het startschot voor een Cultuurforum met als titel "Cultuurbeleid in perspectief 2020". Met het Cultuurforum wil de minister het debat aanzwengelen over hoe het cultuurbeleid in Vlaanderen er in 2020 moet uitzien. Ze rekent daarbij op de inbreng van de cultuursector om verder invulling te geven aan de doelstellingen van de beleidsnota cultuur. Na het startmoment van 25 januari 2010 zijn zeven werkgroepen (ateliers) van start gegaan rond de zeven strategische doelstellingen van de Beleidsnota Cultuur. Eén van de ateliers boog zich over de thema’s diversiteit en participatie.


In haar visienota gaf het atelier diversiteit en participatie onder meer aan dat het thema diversiteit de kern van cultuur raakt en inherent verbonden is aan de culturele praktijk. Om het thema diversiteit breed ingang te doen vinden in de cultuursector is het van belang dat organisaties en individuen uit de cultuursector mede-eigenaar worden van het streven naar een diverse cultuursector. Dit veronderstelt een beweging van onderuit. Bijzondere aandacht moet daarbij gaan naar etnisch-culturele diversiteit. Om deze beweging op gang te trekken stelde het atelier voor dat de sector een engagementsverklaring interculturaliteit zou opstellen die de betrokkenheid en het mede-eigenaarschap van de actoren uit de cultuursector onderbouwt. Het doel van die verklaring, die door zoveel mogelijk actoren wordt ondertekend, is:

  • het breed agenderen van het onderwerp ‘etnisch-culturele diversiteit’ binnen de cultuur sector;
  • het zichtbaar maken van wat cultuurinstellingen bereiken op het vlak van etnisch-culturele diversiteit;
  • het verankeren van etnisch-culturele diversiteit in de sector;
  • het bevorderen van zelfsturing door de sector op het gebied van etnisch-culturele diversiteit.

Begin 2011 vroeg minister Schauvliege aan het kennisknooppunt interculturaliseren om een stuurgroep samen te roepen die de engagementsverklaring moest vormgeven. De stuurgroep bestond uit de cultuursteunpunten (Faro, Locus, VTi, Socius, Bam, Muziekcentrum, Forum voor Amateurkunsten, Vai), de Fondsen (Vlaams Fonds voor de Letteren, Vlaams Audiovisueel Fonds), de participatie-instellingen (CultuurNet, Demos), het Agentschap Sociaal-Cultureel Werk voor Jeugd en Volwassenen en het Agentschap Kunsten en Erfgoed. Deze stuurgroep dacht na over de vorm en inhoud van de engagementsverklaring en zocht naar een communicatiestrategie om de verklaring te verspreiden in de sector.

Om de engagementsverklaring mee te lanceren sprak de stuurgroep 20 organisaties uit de brede cultuursector aan om een rol op te nemen als voortrekker van de engagementsverklaring. Deze 20 organisaties, die de 'vuurtorens' werden gedoopt, maakten op het cultuurforum 2012 de engagementsverklaring bekend en riepen alle andere organisaties uit de sector op om mee de verklaring te ondertekenen. Bij het aanspreken van deze vuurtorens werd gezocht naar een diversiteit aan organisaties zowel wat  de aard van de interculturele werking, de geografische ligging, de grootte en de subsector betreft. De stuurgroep is er zich van bewust dat er in de sector nog veel meer organisaties zijn die de rol als vuurtoren op zich konden nemen maar koos er om organisatorische redenen voor slechts 20 organisaties aan te spreken.

Op de volgende pagina's kom je alles te weten over de engagementsverklaring, de vuurtorens en de ondertekenaars.